We kochten voor onze eerste egaline vloer gewoon de eerste de beste zak in de bouwmarkt, want egaline is egaline, dachten we. Dat viel tegen. De ene soort is voor flinterdunne laagjes, de andere voor diepe kuilen, en de zak die wij meenamen was precies de verkeerde voor wat wij wilden. Een geslaagde egaline vloer begint niet bij het gieten, maar bij het kiezen van de juiste egaline en de juiste laagdikte. Dat weten we nu, na een laag die scheurde.
Even het kort door de bocht. Er zijn twee hoofdsoorten: gipsgebonden egaline voor droge ruimtes en dunne tot middeldikke lagen, en cementgebonden egaline die sterker en vochtbestendiger is. Voor kleine oneffenheden werk je met een laag van 2 tot 5 millimeter, voor grotere hoogteverschillen bestaan speciale vullende soorten. De grootste fout is te dik gieten met de verkeerde egaline, want dan scheurt het.
Welke soorten egaline zijn er?
De keuze draait om twee dingen: het bindmiddel en de laagdikte waarvoor de egaline gemaakt is. Gebruik je egaline binnenshuis op een droge betonvloer, dan kan gipsgebonden prima. Komt de vloer in een badkamer, een keuken of een ruimte waar vocht bij kan, dan wil je cementgebonden, want die is beter bestand tegen vocht en belasting.
| Soort egaline | Sterk in | Laagdikte | Waarvoor |
|---|---|---|---|
| Gipsgebonden | Snel, glad, goedkoop | Dun tot middeldik, circa 2 tot 15 mm | Droge ruimtes binnen, onder pvc of laminaat |
| Cementgebonden | Vocht en belasting | Dun tot dik | Natte ruimtes, zwaarder belaste vloeren |
| Vezelversterkt of vullend | Dikke lagen, kracht | Tot enkele centimeters | Diepe kuilen en grote hoogteverschillen |
Lees altijd de zak. Fabrikant Coba beantwoordt in een overzicht de meestgestelde vragen over egaline, en juist die productinformatie op de verpakking vertelt je de minimale en maximale laagdikte en de droogtijd. Grijp je naar de verkeerde soort voor jouw laagdikte, dan werkt de rest van je zorgvuldigheid niet mee.
Hoe dik mag een laag egaline zijn?
Voor het gladstrijken van kleine oneffenheden ligt een gewone laag tussen de 2 en 5 millimeter. De meeste egalines gaan tot ergens tussen de 10 en 30 millimeter, maar dat lees je per product na. Wil je een echt diep gat of een hoogteverschil van centimeters overbruggen, dan heb je een speciale vullende egaline nodig, en soms bouw je dat in meerdere lagen op.
Hier ging Joost de mist in. Onze woonkamervloer had bij de schouw een kuil van bijna twee centimeter, en Joost wilde die in een keer vol gieten met de dunne gipsegaline die we al hadden. Die is daar niet voor gemaakt. De laag droogde ongelijk uit, kreeg luchtbellen en er liep na een week een fijne scheur dwars doorheen, precies boven de diepste plek. We hebben de kuil eerst met een reparatiemortel opgevuld en pas daarna dun geegaliseerd. In lagen, zoals het hoort.
Te dik gieten met een egaline die daar niet voor bedoeld is, verhoogt de krimpspanning en de droogtijd, en dat is precies waar scheuren en bellen ontstaan. Dikker is niet stoerder, het is vragen om problemen.
Waarom egaline scheurt, en hoe je het voorkomt
In verreweg de meeste gevallen ligt een gescheurde egaline vloer niet aan de egaline, maar aan de aanpak. Slechte voorbereiding, verkeerd mengen of een vloer die te vroeg belast wordt: daar komt het gros van de scheuren vandaan. Het goede nieuws is dat je die drie zelf in de hand hebt.
Zorg voor een schone, drukvaste en trekvaste ondergrond, en strijk zuigende vloeren voor met primer. Meng de egaline met precies de voorgeschreven hoeveelheid water, want te nat maken lijkt lekker vloeibaar maar verzwakt de laag en laat hem meer krimpen. Het klusadvies van Karwei loopt het mengen en aanbrengen netjes na. Loop niet te snel op een verse vloer en houd je aan de droogtijd op de zak.
Werk je op een groot oppervlak of langs muren, houd dan rekening met randstroken en met de dilatatievoegen die al in de ondervloer zitten. Die bestaande voegen trek je door in je egalinelaag, anders scheurt de vloer daar vanzelf op zoek naar de spanning. Dwing egaline nergens toe, en hij blijft heel.
Kan een egaline vloer je eindvloer zijn?
Steeds meer mensen laten hun geegaliseerde vloer gewoon zichtbaar, voor die strakke, industriele betonlook. Dat kan, maar met een kanttekening. Egaline is van zichzelf poreus, dus onbehandeld neemt hij vlekken op, geeft hij stof af en beschadigt hij sneller. Wil je egaline als eindvloer, dan moet er een coating of sealer overheen die de vloer dichtzet en beschermt.
Verwacht ook geen egale, perfecte kleur zoals bij een echte gietvloer. Egaline is een werkmateriaal, geen designvloer, dus je ziet wolken, kleurverschil en de sporen van het uitvlakken terug. Voor een sober, eerlijk resultaat is dat juist mooi. Wil je een naadloze, strakke designvloer, dan zit je eerder bij een echte gietvloer, en dat is een ander budget.
Wat het kost en wat erop kan
De materiaalkosten van egaline vallen mee, het is vooral werk en geduld. Wat egaliseren precies kost, zelf en uitbesteed, hebben we uitgesplitst in ons stuk over wat vloer egaliseren kost. Egaliseer je als voorbereiding op een nieuwe vloer, dan is die vlakke laag de basis waar alles op rust. Ligt er vloerverwarming in de vloer, dan giet je de egaline er vaak overheen, en wat dat systeem kost lees je in ons stuk over vloerverwarming kosten.
Bij ons kwam er uiteindelijk pvc op, en een vlakke ondervloer bleek daar de helft van het werk. Hoe je dat vervolgens aanpakt, staat in onze uitleg over een pvc vloer leggen. De egaline zie je daarna nooit meer, maar je voelt hem onder elke stap, strak en vlak.
Veelgestelde vragen
Welke egaline moet ik kiezen?
Voor droge ruimtes binnen en dunne lagen volstaat gipsgebonden egaline. Voor natte ruimtes of zwaarder belaste vloeren kies je cementgebonden, want die is vocht- en drukbestendiger. Voor diepe kuilen en grote hoogteverschillen gebruik je een speciale vullende egaline. De laagdikte op de zak is leidend.
Hoe dik mag een egaline vloer zijn?
Een gewone laag voor kleine oneffenheden is 2 tot 5 millimeter. De meeste egalines gaan tot tussen de 10 en 30 millimeter, afhankelijk van het product. Diepere gaten vul je eerst met reparatiemortel of bouw je in meerdere lagen op, want te dik in een keer gieten geeft scheuren en bellen.
Waarom scheurt mijn egaline vloer?
Scheuren komen meestal niet door de egaline zelf, maar door slechte voorbereiding, verkeerd mengen of te vroeg belasten. Te veel water, geen primer op een zuigende vloer, of een te dikke laag zijn de klassiekers. Trek bestaande dilatatievoegen door en houd je aan de droogtijd.
Kun je een egaline vloer als eindvloer gebruiken?
Ja, voor een sobere betonlook, maar egaline is poreus en moet dan gecoat of geseald worden tegen vlekken, stof en slijtage. Verwacht geen perfect egale kleur zoals bij een gietvloer, je ziet wolken en uitvlaksporen. Voor een strakke designvloer kies je eerder een echte gietvloer.
Wat is het verschil tussen gipsgebonden en cementgebonden egaline?
Gipsgebonden egaline is snel, glad en goedkoper, maar niet vochtbestendig, dus alleen voor droge ruimtes binnen. Cementgebonden egaline is sterker en beter bestand tegen vocht en belasting, geschikt voor natte ruimtes en zwaardere vloeren. Meng ze nooit door elkaar.
Fenne Wijngaard schrijft op Klushuis over alles wat een oud huis vraagt, van scheve muren tot een egalinelaag die scheurde omdat we de verkeerde zak kochten. Samen met Joost knap ik sinds 2018 ons huis uit 1931 op. Meer over ons lees je hier.
